Krwotok z nosa – pierwsza pomoc. Jak prawidłowo zatamować krwawienie z nosa?

Krew z nosa potrafi wyglądać bardzo niepokojąco. Nawet niewielkie krwawienie może wywołać stres, szczególnie gdy pojawia się nagle u dziecka albo po urazie. Na szczęście większość krwawień z nosa można skutecznie zatrzymać za pomocą prostych czynności pierwszej pomocy.

Krwotok z nosa – pierwsza pomoc krok po kroku

Jeśli pojawi się krwotok z nosa, pierwsza pomoc w większości przypadków jest prosta.

Najważniejsze jest prawidłowe ułożenie osoby poszkodowanej i odpowiednio długi ucisk nosa. Jednym z najczęściej popełnianych błędów jest odchylanie głowy do tyłu. Wtedy krew zamiast wypływać na zewnątrz spływa do gardła i może zostać połknięta.

Co zrobić, gdy leci krew z nosa? Posadź osobę, pochyl jej głowę lekko do przodu i mocno uciśnij miękką część nosa przez około 10–15 minut bez przerywania ucisku.

1. Zadbaj o bezpieczeństwo

Jeśli pomagasz innej osobie, unikaj bezpośredniego kontaktu z krwią. Jeżeli masz możliwość, załóż jednorazowe rękawiczki.

2. Posadź poszkodowanego

Osoba powinna siedzieć w pozycji wyprostowanej i lekko pochylić głowę do przodu.

Nie odchylaj głowy do tyłu.

Pochylenie do przodu pozwala krwi wypływać przez nos zamiast spływać po tylnej ścianie gardła. Połknięcie większej ilości krwi może powodować nudności i wymioty.

3. Uciśnij miękką część nosa

Kciukiem i palcem wskazującym ściśnij miękką część nosa tuż nad nozdrzami.

Uciskaj obie strony nosa, nawet jeżeli wydaje się, że krew wypływa tylko z jednego nozdrza.

4. Trzymaj ucisk przez 10–15 minut

To bardzo ważne: nie puszczaj nosa co kilkanaście sekund, żeby sprawdzić, czy nadal krwawi.

Ucisk powinien być utrzymywany nieprzerwanie przez około 10–15 minut. Poszkodowany w tym czasie oddycha przez usta.

5. Krew znajdującą się w ustach należy wypluwać

Jeżeli krew przedostanie się do jamy ustnej, najlepiej ją wypluć, a nie połykać.

6. Możesz zastosować zimny okład

Zimny okład można przyłożyć w okolicy nosa. Nie należy jednak traktować go jako najważniejszej metody tamowania krwawienia.

Podstawą jest prawidłowy i nieprzerwany ucisk nosa.

Dowody na istotną skuteczność samego chłodzenia w zatrzymywaniu krwawienia są ograniczone.

Krew z nosa – czego nie robić?

W pierwszej pomocy równie ważne jest to, czego nie powinniśmy robić.

Nie odchylaj głowy do tyłu

To prawdopodobnie najczęstszy błąd.

Odchylenie głowy nie zatrzymuje krwawienia. Powoduje jedynie, że krew zaczyna spływać do gardła i może być połykana.

Nie sprawdzaj co chwilę, czy nadal krwawi

Ucisk potrzebuje czasu. Jeśli co 20–30 sekund puszczamy nos, możemy utrudniać powstanie skrzepu.

Ustaw minutnik na 10–15 minut i dopiero po tym czasie oceń efekt.

Nie wkładaj głęboko do nosa chusteczek ani waty

Nie próbuj wykonywać samodzielnie profesjonalnej tamponady nosa za pomocą kawałków waty, gazy czy chusteczek higienicznych.

Materiały mogą przykleić się do skrzepu, a podczas ich wyjmowania krwawienie może rozpocząć się ponownie.

Nie każ poszkodowanemu kłaść się

Przy typowym krwawieniu z nosa najlepsza jest pozycja siedząca z lekkim pochyleniem do przodu.

Krwotok z nosa pierwsza pomoc film:

Krwawienie z nosa – najczęstsze przyczyny

Wewnątrz nosa znajduje się delikatna, silnie unaczyniona błona śluzowa. Niewielkie naczynia mogą zostać stosunkowo łatwo uszkodzone.

Do częstych przyczyn krwawienia z nosa należą:

• uraz nosa, np. podczas zabawy, sportu lub wypadku,
• dłubanie w nosie,
• intensywne wydmuchiwanie nosa,
• przesuszenie błony śluzowej,
• suche powietrze,
• infekcja i nieżyt nosa,
• podrażnienie błony śluzowej,
• ciało obce w nosie, szczególnie u dzieci.

Najczęstszymi przyczynami są miejscowy uraz błony śluzowej oraz jej przesuszenie.

Kiedy krwawienie z nosa może mieć związek z chorobą?

Czasami problem nie wynika wyłącznie z miejscowego uszkodzenia nosa.

Nawracające albo trudne do zatrzymania krwawienia mogą występować częściej między innymi u osób:

• przyjmujących leki wpływające na krzepnięcie krwi,
• z zaburzeniami krzepnięcia,
• z małopłytkowością,
• z niektórymi chorobami wątroby,
• z chorobami naczyń,
• w starszym wieku.

Znaczenie mogą mieć również niektóre leki przeciwpłytkowe, np. kwas acetylosalicylowy, oraz leki przeciwkrzepliwe.

Nie należy jednak samodzielnie odstawiać leków przepisanych przez lekarza tylko dlatego, że wystąpiło krwawienie z nosa.

Krwotok z nosa a nadciśnienie tętnicze

Często można spotkać się ze stwierdzeniem:

„Krew leci z nosa, bo ciśnienie jest za wysokie”.

To spore uproszczenie.

Nadciśnienie tętnicze nie musi być bezpośrednią przyczyną krwawienia z nosa. Może natomiast sprawić, że już rozpoczęte krwawienie będzie trudniejsze do opanowania lub będzie trwało dłużej.

Jeżeli osoba choruje na nadciśnienie i ma możliwość pomiaru ciśnienia, można je skontrolować. Nie należy jednak samodzielnie przyjmować dodatkowych dawek leków przeciwnadciśnieniowych poza wcześniej ustalonym przez lekarza sposobem postępowania.

Krwotok z nosa u dziecka – co robić?

U dzieci krwawienia z nosa występują stosunkowo często. Przyczyną może być suche powietrze, infekcja, dłubanie w nosie czy niewielki uraz podczas zabawy.

Postępowanie jest podobne:

posadź dziecko → pochyl głowę lekko do przodu → uciśnij miękką część nosa → utrzymuj ucisk przez 10–15 minut.

Ważne, żeby uspokoić dziecko i nie pozwalać mu co chwilę sprawdzać, czy nos nadal krwawi.

W przypadku dziecka poniżej 2. roku życia, u którego wystąpiło krwawienie z nosa, warto skonsultować się z lekarzem.

Kiedy krwotok z nosa jest niebezpieczny?

Większość krwawień ustępuje po prawidłowym ucisku. Są jednak sytuacje, w których potrzebna jest pomoc medyczna.

Zadzwoń pod 112 lub 999 albo skorzystaj z pilnej pomocy medycznej, jeżeli:

• krwawienie jest bardzo obfite,
• mimo prawidłowego ucisku nie udaje się go zatrzymać,
• krwawienie trwa około 15–20 minut lub dłużej,
• poszkodowany ma trudności z oddychaniem,
• pojawiają się zawroty głowy, znaczne osłabienie lub zaburzenia świadomości,
• osoba połyka dużą ilość krwi lub wymiotuje krwią,
• krwawienie rozpoczęło się po poważnym urazie głowy lub twarzy,
• osoba przyjmuje leki przeciwkrzepliwe, ma zaburzenia krzepnięcia, a krwawienie jest trudne do opanowania.

Polskie Ministerstwo Zdrowia zaleca wezwanie ZRM m.in. w przypadku silnego krwotoku, krwawienia utrzymującego się ponad 15–20 minut, urazu głowy lub szyi oraz zaburzeń świadomości.

Co zrobić, jeśli osoba z krwotokiem z nosa straci przytomność?

Samo położenie nieprzytomnej osoby w pozycji bocznej nie wystarcza. Najpierw trzeba sprawdzić oddech.

Jeżeli poszkodowany:

jest nieprzytomny, ale oddycha prawidłowo – ułóż go w pozycji bezpiecznej i regularnie kontroluj oddech.

Jeżeli:

jest nieprzytomny i nie oddycha prawidłowo – zadzwoń pod 112 lub 999, rozpocznij RKO i użyj AED, gdy tylko będzie dostępne.

Co robić po zatrzymaniu krwawienia z nosa?

Zatrzymanie krwawienia nie oznacza jeszcze, że można od razu wrócić do wszystkich aktywności.

Przez najbliższy czas warto:

• nie dłubać w nosie,
• nie wydmuchiwać intensywnie nosa,
• nie usuwać powstałego skrzepu,
• unikać intensywnego wysiłku,
• unikać dźwigania,
• unikać gorących napojów i alkoholu.

Ma to zmniejszyć ryzyko ponownego rozpoczęcia krwawienia. NHS zaleca szczególną ostrożność przez około 24 godziny.

Tamponada nosa – kiedy jest potrzebna?

Jeżeli prawidłowy ucisk nie zatrzymuje krwawienia, konieczne może być leczenie medyczne.

Jedną z metod stosowanych przez personel medyczny jest tamponada nosa, czyli wprowadzenie do jamy nosa odpowiedniego materiału lub specjalistycznego tamponu, którego zadaniem jest ucisk miejsca krwawienia.

W zależności od źródła i nasilenia krwawienia lekarz może zastosować m.in.:

• tamponadę przednią,
• specjalne tampony lub gąbki,
• przyżeganie widocznego miejsca krwawienia,
• w trudniejszych przypadkach inne metody laryngologiczne.

Tamponada nie jest czynnością pierwszej pomocy, którą osoba bez odpowiedniego przygotowania powinna wykonywać samodzielnie w domu.

Krwotok z nosa – zapamiętaj

Krew z nosa?

1. Posadź poszkodowanego.
2. Pochyl głowę lekko do przodu.
3. Uciśnij miękką część nosa.
4. Trzymaj nieprzerwanie przez 10–15 minut.
5. Oddychaj przez usta.
6. Krwi nie połykaj – wypluwaj ją.
7. Jeśli krwawienie jest silne lub nie ustępuje – szukaj pomocy medycznej.

I najważniejsze:

GŁOWY NIE ODCHYLAMY DO TYŁU!