Zestaw przeciwwstrząsowy dla pielęgniarki w szkole – skład, przepisy i zasady stosowania w 2026 roku

Czy pielęgniarka szkolna musi posiadać zestaw przeciwwstrząsowy? Co powinno się w nim znaleźć? Kto odpowiada za zakup leków, jeśli pielęgniarka jest zatrudniona przez podmiot POZ, a kto wtedy, gdy prowadzi indywidualną praktykę i samodzielnie realizuje umowę z NFZ?

To pytania szczególnie istotne po zmianie przepisów dotyczących zestawów przeciwwstrząsowych, która weszła w życie 14 kwietnia 2026 roku.

W przypadku pielęgniarki szkolnej trzeba rozdzielić trzy kwestie:

1. obowiązek posiadania zestawu przeciwwstrząsowego,
2. skład zestawu,
3. sposób legalnego zaopatrzenia się w produkty lecznicze.

W tym artykule omawiamy każdą z nich osobno i wskazujemy aktualne podstawy prawne.

Czy pielęgniarka szkolna musi mieć zestaw przeciwwstrząsowy?

Tak. Obowiązek posiadania zestawu przeciwwstrząsowego wynika wprost z przepisów dotyczących świadczeń gwarantowanych z zakresu podstawowej opieki zdrowotnej.

Rozporządzenie Ministra Zdrowia z 24 września 2013 r. w sprawie świadczeń gwarantowanych z zakresu podstawowej opieki zdrowotnej zawiera osobny załącznik nr 4, który dotyczy świadczeń pielęgniarki lub higienistki szkolnej udzielanych w środowisku nauczania i wychowania.

W części III, dotyczącej warunków realizacji świadczeń, wskazano, że pielęgniarka szkolna powinna dysponować:

„zestawem przeciwwstrząsowym zawierającym produkty lecznicze określone w przepisach wydanych na podstawie art. 68 ust. 7 ustawy z dnia 6 września 2001 r. – Prawo farmaceutyczne”.

Przepis znajduje się w:

Załączniku nr 4, część III, ust. 4 pkt 2 lit. a rozporządzenia w sprawie świadczeń gwarantowanych z zakresu POZ.

Oficjalny tekst aktu prawnego:
https://eli.gov.pl/api/acts/DU/2023/1427/text.html

Oznacza to, że zestaw przeciwwstrząsowy nie jest wyposażeniem dobrowolnym ani jedynie rekomendacją. Jest elementem wymaganym przy realizacji świadczeń gwarantowanych przez pielęgniarkę lub higienistkę szkolną.

Dlaczego pielęgniarka szkolna działa w ramach systemu NFZ?

Pielęgniarka szkolna nie jest co do zasady pracownikiem szkoły tylko dlatego, że wykonuje świadczenia na jej terenie.

Ustawa z 12 kwietnia 2019 r. o opiece zdrowotnej nad uczniami definiuje pielęgniarkę środowiska nauczania i wychowania jako pielęgniarkę spełniającą określone wymagania kwalifikacyjne:

• z którą NFZ zawarł umowę o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej, albo
• która jest zatrudniona lub wykonuje zawód u świadczeniodawcy posiadającego taką umowę z NFZ.

Podstawa prawna:

art. 5 ust. 1 ustawy o opiece zdrowotnej nad uczniami.

Oficjalny tekst ustawy:
https://eli.gov.pl/api/acts/DU/2019/1078/text.html

Ustawa stanowi również, że profilaktyczna opieka zdrowotna nad uczniami jest sprawowana przede wszystkim w gabinecie profilaktyki zdrowotnej zlokalizowanym w szkole.

Szkoła lub jej organ prowadzący zapewnia warunki organizacyjne oraz nieodpłatnie udostępnia pielęgniarce gabinet. Nie oznacza to jednak, że szkoła staje się świadczeniodawcą medycznym.

Kto odpowiada za wyposażenie pielęgniarki szkolnej?

To zależy od modelu, w którym pielęgniarka realizuje świadczenia.

Pielęgniarka zatrudniona przez przychodnię lub inny podmiot POZ

Jeżeli pielęgniarka wykonuje świadczenia jako pracownik albo współpracownik podmiotu leczniczego posiadającego umowę z NFZ, to świadczeniodawca powinien zapewnić warunki niezbędne do prawidłowej realizacji kontraktowanych świadczeń, w tym wymagane prawem wyposażenie.

W praktyce oznacza to, że pielęgniarka nie powinna prywatnie kupować leków do zestawu, który stanowi wyposażenie wykorzystywane w działalności świadczeniodawcy.

Pielęgniarka prowadząca indywidualną praktykę

Inaczej wygląda sytuacja, gdy pielęgniarka prowadzi własną praktykę zawodową i sama zawarła umowę z NFZ dotyczącą profilaktycznej opieki zdrowotnej nad uczniami.

Wtedy to jej praktyka jest świadczeniodawcą i musi zapewnić wymagane prawem wyposażenie.

Pojawia się wtedy praktyczne pytanie:

skąd pielęgniarka może legalnie pozyskać leki do zestawu przeciwwstrząsowego?

Czy pielęgniarka może kupić zestaw przeciwwstrząsowy w aptece?

Nie należy zakładać, że profesjonalny zestaw przeciwwstrząsowy może zostać w całości skompletowany przez pielęgniarkę poprzez zwykły zakup leków w aptece ogólnodostępnej.

Problem ten był przedmiotem opinii prawnej opublikowanej przez Naczelną Izbę Pielęgniarek i Położnych.

NIPiP wskazała, że z analizowanych przepisów nie wynika możliwość zakupu całego zestawu przeciwwstrząsowego przez pielęgniarkę POZ w aptece ogólnodostępnej.

W podsumowaniu opinii wskazano natomiast, że produkty wchodzące w skład zestawu mogą być nabywane przez pielęgniarkę lub położną w hurtowni farmaceutycznej, zgodnie z przepisami dotyczącymi podmiotów uprawnionych do takich zakupów.

Opinia NIPiP:
https://nipip.pl/czy-pielegniarki-poz-maja-mozliwosc-zakupu-w-aptekach-ogolnodostepnych-produktow-leczniczych-wchodzacych-w-sklad-zestawu-przeciwwstrzasowego-na-podstawie-art-68-ust-4-i-7-i-art-96-ust-1-pkt-3-i-us/

Ważne: opinia NIPiP pochodzi z 2018 roku, dlatego nie należy bezpośrednio przenosić z niej ówczesnego składu zestawu na rok 2026. Sama zasada dotycząca zakupu przez praktykę w hurtowni znajduje jednak obecnie dodatkowe potwierdzenie w nowszym rozporządzeniu.

Czy indywidualna praktyka pielęgniarska może kupować leki w hurtowni?

Tak.

Aktualną podstawą jest Rozporządzenie Ministra Zdrowia z 7 kwietnia 2022 r. w sprawie podmiotów uprawnionych do zakupu produktów leczniczych w hurtowniach farmaceutycznych.

W § 1 pkt 8 wymieniono:

„pielęgniarkę lub położną wykonujące zawód w ramach praktyki zawodowej”

w zakresie produktów leczniczych określonych w przepisach wydanych na podstawie art. 68 ust. 7 Prawa farmaceutycznego – w zakresie przewidzianym dla pielęgniarki lub położnej.

Oficjalny tekst rozporządzenia:
https://eli.gov.pl/api/acts/DU/2022/852/text.html

To właśnie art. 68 ust. 7 Prawa farmaceutycznego jest podstawą wydania rozporządzenia określającego produkty lecznicze znajdujące się w zestawach przeciwwstrząsowych.

Co to oznacza w praktyce?

Jeżeli pielęgniarka prowadzi praktykę zawodową i samodzielnie realizuje świadczenia finansowane przez NFZ, może – w zakresie wynikającym z przepisów – zaopatrywać praktykę w produkty lecznicze poprzez hurtownię farmaceutyczną.

Nie chodzi tutaj o kupowanie leku prywatnie na własne potrzeby ani o wystawianie sobie recepty „pro auctore”.

Leki mają służyć realizacji świadczeń zdrowotnych i stanowić wyposażenie praktyki.

Co zmieniło się w składzie zestawu przeciwwstrząsowego w 2026 roku?

24 marca 2026 r. Minister Zdrowia wydał rozporządzenie zmieniające wykaz produktów leczniczych wchodzących w skład zestawów przeciwwstrząsowych, ratujących życie.

Rozporządzenie zostało opublikowane jako:

Dz.U. 2026 poz. 429

i weszło w życie:

14 kwietnia 2026 r.

Oficjalny tekst aktu:
https://eli.gov.pl/eli/DU/2026/429/ogl

Nowe przepisy wprowadziły jeden wykaz, w którym produkty lecznicze przypisano do pięciu rodzajów świadczeń:

• ambulatoryjnych świadczeń zdrowotnych udzielanych w miejscu pobytu pacjenta,
• ambulatoryjnych świadczeń stomatologicznych,
• ambulatoryjnych świadczeń udzielanych w pomieszczeniach zakładu leczniczego,
• stacjonarnych i całodobowych świadczeń innych niż szpitalne,
• stacjonarnych i całodobowych świadczeń szpitalnych.

Jaki zestaw przeciwwstrząsowy dotyczy pielęgniarki szkolnej?

Tu trzeba zachować szczególną precyzję.

Rozporządzenie POZ mówi wprost, że pielęgniarka szkolna ma posiadać zestaw przeciwwstrząsowy zgodny z przepisami wydanymi na podstawie art. 68 ust. 7 Prawa farmaceutycznego.

Natomiast rozporządzenie określające skład zestawów nie zawiera osobnej kolumny pod nazwą „pielęgniarka szkolna” ani „gabinet profilaktyki zdrowotnej w szkole”.

Nie ma więc przepisu, który literalnie stwierdza:

„pielęgniarka szkolna ma stosować zestaw dla ambulatoryjnych świadczeń udzielanych w miejscu pobytu pacjenta”.

Takiego zdania w rozporządzeniu nie ma.

Z uwagi na to, że pielęgniarka szkolna udziela świadczeń w szkole, czyli poza typowymi pomieszczeniami zakładu leczniczego świadczeniodawcy, kategorią praktycznie odpowiadającą temu modelowi może być kategoria ambulatoryjnych świadczeń zdrowotnych udzielanych w miejscu pobytu pacjenta.

Jest to jednak interpretacja wynikająca z charakteru i miejsca udzielania świadczeń, a nie dosłowny zapis aktu prawnego odnoszący się do szkoły.

Jeżeli świadczeniodawca ma wątpliwości, jak zakwalifikować konkretny gabinet szkolny po zmianach z 2026 r., zasadne jest uzyskanie oficjalnego stanowiska właściwego oddziału NFZ lub Ministerstwa Zdrowia.

Skład zestawu przeciwwstrząsowego dla ambulatoryjnych świadczeń w miejscu pobytu pacjenta

Jeżeli przyjmiemy kategorię ambulatoryjnych świadczeń zdrowotnych udzielanych w miejscu pobytu pacjenta, aktualny wykaz przewiduje następujące produkty:

Adrenalinum

Adrenalina:

• 1 mg/ml,
• 300 µg/0,3 ml,
• 150 µg/0,3 ml,
• lub 1 mg/10 ml,

w postaci roztworu do wstrzykiwań.

Aqua pro injectione

Woda do wstrzykiwań – rozpuszczalnik do sporządzania leków parenteralnych.

Captoprilum

Kaptopryl:

• 12,5 mg lub
• 25 mg,

w tabletkach.

Glyceroli trinitras

Nitrogliceryna:

• 0,4 mg/dawkę,

w aerozolu podjęzykowym.

Glucosum 20% lub 40%

Glukoza w postaci roztworu do wstrzykiwań.

Hydrocortisonum hemisuccinatum

Hydrokortyzon w postaci proszku i rozpuszczalnika do sporządzania roztworu do wstrzykiwań lub infuzji albo odpowiednika terapeutycznego.

Natrii chloridum 0,9%

0,9% chlorek sodu jako rozpuszczalnik do sporządzania leków parenteralnych lub roztwór do infuzji.

Glucosum 5% lub 10%

Roztwór do infuzji.

Natrii chloridum 0,9%

0,9% NaCl w postaci roztworu do infuzji.

Pełny wykaz znajduje się w załączniku do Rozporządzenia Ministra Zdrowia z 24 marca 2026 r., Dz.U. 2026 poz. 429.

Czy adrenalina musi znajdować się w zestawie przeciwwstrząsowym?

Tak.

Co ważne, w rozporządzeniu z 2026 r. adrenalina jest oznaczona jako wymagana we wszystkich pięciu kategoriach zestawów przeciwwstrząsowych.

Z punktu widzenia medycznego ma to szczególne znaczenie w przypadku anafilaksji.

Anafilaksja u ucznia – co mówią ERC Guidelines 2025?

European Resuscitation Council w wytycznych ERC Guidelines 2025 – Paediatric Life Support wskazuje, że podstawowym lekiem stosowanym w anafilaksji u dziecka jest adrenalina podana domięśniowo w przednio-boczną część uda.

Zalecana dawka wynosi:

0,01 mg/kg adrenaliny w stężeniu 1 mg/ml, maksymalnie 0,5 mg.

ERC podaje także praktyczne dawki zależne od wieku:

• 1–5 lat – 0,15 mg,
• 6–12 lat – 0,3 mg,
• powyżej 12 lat – 0,5 mg.

Można również zastosować autowstrzykiwacz adrenaliny odpowiedni do wieku dziecka.

Jeśli objawy utrzymują się, ERC 2025 zaleca powtarzanie adrenaliny domięśniowo co 5 minut.

Wytyczne ERC 2025:
https://www.erc.edu/media/03xnpjmj/gl2025-09-pls-e.pdf

Hydrokortyzon nie jest zamiennikiem adrenaliny w anafilaksji

Obecność hydrokortyzonu w zestawie przeciwwstrząsowym nie oznacza, że powinien być podawany jako pierwszy lek w ciężkiej reakcji alergicznej.

Według ERC 2025 priorytetem w anafilaksji jest adrenalina domięśniowa.

Sterydy mogą być rozważane jako leczenie drugiego rzutu w określonych sytuacjach, np. gdy współistnieje astma, ale nie powinny opóźniać podania adrenaliny.

To ważna różnica:

rozporządzenie mówi, jakie produkty powinny znajdować się w zestawie, natomiast wytyczne ERC mówią, jak postępować klinicznie w konkretnym stanie zagrożenia życia.

Przykład 1: anafilaksja po spożyciu alergenu w szkolnej stołówce

Uczeń ze znaną alergią na orzechy przypadkowo spożywa produkt zawierający alergen.

Po kilku minutach pojawiają się:

• uogólniona pokrzywka,
• obrzęk,
• chrypka,
• świszczący oddech,
• narastająca duszność,
• osłabienie lub zaburzenia świadomości.

To obraz mogący wskazywać na anafilaksję.

Priorytetem jest szybkie rozpoznanie stanu zagrożenia życia, wezwanie ZRM i podanie adrenaliny domięśniowo zgodnie z aktualnymi wytycznymi i kompetencjami osoby udzielającej świadczenia.

Jeżeli ciężkie objawy utrzymują się, ERC zaleca kolejną dawkę adrenaliny po 5 minutach.

Przykład 2: anafilaksja po użądleniu owada

Uczeń zostaje użądlony przez osę podczas przerwy na boisku.

Po chwili pojawia się:

• obrzęk języka,
• problemy z oddychaniem,
• zawroty głowy,
• bladość,
• osłabienie.

W takim przypadku oczekiwanie na rozwój kolejnych objawów może być niebezpieczne.

Przy obrazie ciężkiej anafilaksji pierwszym lekiem ratunkowym jest adrenalina domięśniowa, równolegle z wezwaniem zespołu ratownictwa medycznego i oceną ABCDE.

Przykład 3: ciężka hipoglikemia u ucznia z cukrzycą

Uczeń chorujący na cukrzycę staje się nagle:

• spocony,
• blady,
• splątany,
• senny.

Następnie dochodzi do pogorszenia świadomości.

Jeżeli uczeń jest przytomny i bezpiecznie połyka, zastosowanie mają procedury właściwe dla przytomnego pacjenta z hipoglikemią.

Jeżeli jednak występują zaburzenia świadomości, nie należy podawać pokarmów ani płynów doustnie, ponieważ grozi to zachłyśnięciem.

W zestawie przeznaczonym dla ambulatoryjnych świadczeń w miejscu pobytu pacjenta znajduje się między innymi glukoza 20% lub 40% do wstrzykiwań oraz roztwory glukozy do infuzji.

Ich zastosowanie musi jednak odpowiadać kompetencjom zawodowym pielęgniarki, stanowi pacjenta oraz obowiązującym procedurom.

Przykład 4: nagła utrata przytomności i zatrzymanie krążenia

Uczeń podczas zajęć sportowych nagle upada.

Nie reaguje i nie oddycha prawidłowo.

W takim przypadku nie zaczynamy od szukania leków w zestawie przeciwwstrząsowym.

Priorytety są inne:

• rozpoznanie zatrzymania krążenia,
• wezwanie pomocy,
• telefon pod 112 lub 999,
• rozpoczęcie RKO,
• jak najszybsze użycie AED.

Zestaw przeciwwstrząsowy nie zastępuje resuscytacji ani defibrylacji.

Przykład 5: uczeń z ciężką dusznością i astmą

Uczeń z astmą zaczyna mieć silną duszność, trudności w wypowiadaniu zdań i widoczny wysiłek oddechowy.

Pielęgniarka powinna ocenić ABCDE, wezwać pomoc w razie ciężkiego stanu oraz postępować zgodnie z indywidualnymi zaleceniami dotyczącymi ucznia i własnymi kompetencjami zawodowymi.

Warto zwrócić uwagę na ważny szczegół:

salbutamol nie został oznaczony jako element zestawu dla ambulatoryjnych świadczeń udzielanych w miejscu pobytu pacjenta.

W rozporządzeniu z 2026 r. występuje natomiast w innych kategoriach zestawów.

Pokazuje to, że ustawowy zestaw przeciwwstrząsowy nie jest „apteczką na każdy stan nagły”.

Uczeń przewlekle chory może mieć własne leki ratunkowe i indywidualny plan postępowania niezależnie od obowiązkowego zestawu przeciwwstrząsowego.

Czy autowstrzykiwacz adrenaliny ucznia zastępuje zestaw przeciwwstrząsowy?

Nie należy traktować tych dwóch rzeczy jako tego samego.

Autowstrzykiwacz jest lekiem przeznaczonym dla konkretnego pacjenta.

Zestaw przeciwwstrząsowy stanowi natomiast wymagane wyposażenie związane z realizacją świadczeń zdrowotnych.

Uczeń zagrożony anafilaksją może posiadać własny autowstrzykiwacz adrenaliny niezależnie od zestawu znajdującego się w gabinecie.

Jak przechowywać zestaw przeciwwstrząsowy w szkole?

Samo posiadanie leków to za mało.

Zestaw powinien być gotowy do natychmiastowego użycia.

W praktyce należy regularnie kontrolować:

• kompletność zestawu,
• terminy ważności leków,
• wymagane warunki przechowywania,
• dostępność zestawu w czasie pracy pielęgniarki,
• prawidłowe oznakowanie,
• uzupełnienie produktów po ich użyciu,
• stan opakowań i ampułek.

Warto również prowadzić prostą kartę kontroli zestawu.

Zestaw przeciwwstrząsowy a kompetencje pielęgniarki

Fakt, że określony lek znajduje się w zestawie, nie oznacza automatycznie, że może zostać zastosowany w każdej sytuacji i u każdego ucznia.

Każde podanie leku musi być zgodne z:

• kompetencjami zawodowymi pielęgniarki,
• przepisami regulującymi wykonywanie zawodu,
• aktualnymi wskazaniami medycznymi,
• stanem klinicznym pacjenta,
• obowiązującymi procedurami i – tam, gdzie jest to wymagane – zleceniem lekarskim.

Dlatego zestawu przeciwwstrząsowego nie powinno się analizować wyłącznie jako listy leków.

Równie ważna jest znajomość algorytmów postępowania.

Zestaw przeciwwstrząsowy nie zastępuje szkolenia

W sytuacji zagrożenia życia liczą się minuty.

Sama obecność adrenaliny, glukozy czy hydrokortyzonu w szafce nie zapewni bezpieczeństwa, jeśli osoba udzielająca pomocy:

• nie rozpozna anafilaksji,
• nie potrafi wykonać szybkiej oceny ABCDE,
• nie wie, kiedy zastosować adrenalinę,
• nie potrafi przygotować właściwej dawki,
• nie rozpocznie RKO i nie użyje AED w zatrzymaniu krążenia.

Dlatego personel medyczny pracujący w środowisku szkolnym powinien regularnie ćwiczyć scenariusze obejmujące:

• anafilaksję,
• ciężką hipoglikemię,
• utratę przytomności,
• drgawki,
• duszność,
• zatrzymanie krążenia,
• RKO i AED,
• prawidłowe wezwanie ZRM,
• przygotowanie leków ratunkowych.

Najczęstsze pytania o zestaw przeciwwstrząsowy pielęgniarki szkolnej

Czy pielęgniarka szkolna musi mieć zestaw przeciwwstrząsowy?

Tak. Wymóg wynika wprost z załącznika nr 4 do rozporządzenia dotyczącego świadczeń gwarantowanych POZ.

Czy szkoła kupuje leki do zestawu przeciwwstrząsowego?

Nie należy automatycznie przypisywać tego obowiązku szkole.

Trzeba ustalić, kto jest świadczeniodawcą posiadającym umowę z NFZ.

Jeśli pielęgniarka pracuje dla podmiotu POZ, wyposażenie organizuje ten świadczeniodawca. Jeśli sama prowadzi praktykę i zawarła umowę z NFZ, wyposażenie zapewnia jej praktyka.

Czy pielęgniarka prowadząca własną praktykę może kupić leki w hurtowni?

Tak. Rozporządzenie z 7 kwietnia 2022 r. wymienia pielęgniarkę lub położną wykonującą zawód w ramach praktyki zawodowej jako podmiot uprawniony do nabywania w hurtowni określonych produktów leczniczych.

Czy pielęgniarka może po prostu kupić cały zestaw w zwykłej aptece?

Nie należy przyjmować takiego założenia.

NIPiP wskazywała w swojej opinii prawnej, że przepisy nie dają pielęgniarce POZ ogólnego uprawnienia do nabywania całego zestawu przeciwwstrząsowego w aptece ogólnodostępnej. Profesjonalne zaopatrzenie praktyki w produkty zestawu należy analizować przede wszystkim w kontekście uprawnienia do zakupu w hurtowni.

Czy pielęgniarka musi wystawić receptę na leki do zestawu?

Nie jest to podstawowy mechanizm zaopatrywania praktyki w wymagany zestaw przeciwwstrząsowy.

Produkty mają stanowić wyposażenie służące udzielaniu świadczeń zdrowotnych, a nie prywatne leczenie pielęgniarki.

Czy adrenalina jest obowiązkowa?

Tak. W aktualnym wykazie z 2026 r. adrenalina jest wymagana we wszystkich pięciu kategoriach zestawów przeciwwstrząsowych.

Czy hydrokortyzon jest pierwszym lekiem w anafilaksji?

Nie.

ERC 2025 wskazuje jako podstawowe leczenie ciężkiej anafilaksji adrenalinę domięśniową.

Czy w zestawie musi znajdować się salbutamol?

W zestawie określonym dla ambulatoryjnych świadczeń udzielanych w miejscu pobytu pacjenta – nie.

Salbutamol występuje w wykazie dla innych kategorii świadczeń.

Czy pielęgniarka szkolna może podać uczniowi jego własny lek?

Tak. Jeżeli uczeń posiada przepisany dla siebie lek ratunkowy, np. autowstrzykiwacz z adrenaliną w przypadku anafilaksji albo inhalator z lekiem rozszerzającym oskrzela w astmie, pielęgniarka szkolna może zastosować go zgodnie ze wskazaniami, zaleceniami lekarza i swoimi kompetencjami. Oficjalne zalecenia Ministerstwa Zdrowia dotyczące anafilaksji i astmy w szkole przewidują wykorzystanie leków posiadanych przez ucznia. Należy jednak pamiętać, że indywidualny lek dziecka nie zastępuje wymaganego prawem zestawu przeciwwstrząsowego pielęgniarki szkolnej i nie może być traktowany jako lek przeznaczony dla innych uczniów. Źródło: https://www.gov.pl/web/zdrowie/uczen-przewlekle-chory-w-szkole

Czy pielęgniarka szkolna ma obowiązek podawać leki dziecku przewlekle choremu?

Opieka nad uczniem przewlekle chorym należy do zadań pielęgniarki szkolnej, jednak nie oznacza automatycznego obowiązku podawania każdego leku dostarczonego przez rodzica. Zgodnie z art. 20 i 21 ustawy o opiece zdrowotnej nad uczniami sposób sprawowania opieki, w tym konieczność podawania leków podczas pobytu dziecka w szkole, powinien być ustalony we współpracy pielęgniarki z rodzicami, lekarzem POZ, uczniem i szkołą. W przypadku zabiegów i procedur leczniczych wykonywanych przez pielęgniarkę zastosowanie ma również odpowiednie zlecenie lekarskie. Źródło: https://eli.gov.pl/api/acts/DU/2019/1078/text.html

Podsumowanie – zestaw przeciwwstrząsowy dla pielęgniarki w szkole

Pielęgniarka lub higienistka szkolna realizująca świadczenia gwarantowane musi dysponować zestawem przeciwwstrząsowym.

Wymóg wynika bezpośrednio z rozporządzenia dotyczącego świadczeń gwarantowanych z zakresu POZ.

Od 14 kwietnia 2026 r. obowiązuje nowy wykaz produktów leczniczych w zestawach przeciwwstrząsowych, wprowadzony rozporządzeniem Ministra Zdrowia z 24 marca 2026 r.

Nowe przepisy nie wskazują jednak osobnej kategorii „pielęgniarka szkolna”. Dlatego przypisania szkolnego gabinetu do kategorii ambulatoryjnych świadczeń zdrowotnych udzielanych w miejscu pobytu pacjenta nie należy przedstawiać jako literalnego zapisu rozporządzenia, lecz jako kwalifikację wymagającą odniesienia do charakteru i miejsca realizowanych świadczeń.

Jeżeli pielęgniarka pracuje dla podmiotu POZ, leki i wymagane wyposażenie powinien zapewnić świadczeniodawca.

Jeżeli natomiast pielęgniarka prowadzi własną praktykę zawodową i samodzielnie ma umowę z NFZ, przepisy pozwalają jej praktyce na zakup określonych produktów leczniczych w hurtowni farmaceutycznej.

Niezależnie od modelu organizacyjnego trzeba pamiętać, że zestaw przeciwwstrząsowy jest skuteczny tylko wtedy, gdy jest kompletny, aktualny, dostępny i używany przez osobę znającą aktualne algorytmy postępowania w stanach zagrożenia życia.

Podstawy prawne i źródła

1. Rozporządzenie Ministra Zdrowia z 24 września 2013 r. w sprawie świadczeń gwarantowanych z zakresu podstawowej opieki zdrowotnej
Załącznik nr 4 – świadczenia pielęgniarki lub higienistki szkolnej:
https://eli.gov.pl/api/acts/DU/2023/1427/text.html

2. Ustawa z 12 kwietnia 2019 r. o opiece zdrowotnej nad uczniami
W szczególności art. 3–6, art. 8, art. 11–14:
https://eli.gov.pl/api/acts/DU/2019/1078/text.html

3. Rozporządzenie Ministra Zdrowia z 24 marca 2026 r. zmieniające wykaz produktów wchodzących w skład zestawów przeciwwstrząsowych – Dz.U. 2026 poz. 429:
https://eli.gov.pl/eli/DU/2026/429/ogl

4. Rozporządzenie Ministra Zdrowia z 7 kwietnia 2022 r. w sprawie podmiotów uprawnionych do zakupu produktów leczniczych w hurtowniach farmaceutycznych:
https://eli.gov.pl/api/acts/DU/2022/852/text.html

5. Opinia prawna Naczelnej Izby Pielęgniarek i Położnych dotycząca zakupu produktów wchodzących w skład zestawu przeciwwstrząsowego:
https://nipip.pl/czy-pielegniarki-poz-maja-mozliwosc-zakupu-w-aptekach-ogolnodostepnych-produktow-leczniczych-wchodzacych-w-sklad-zestawu-przeciwwstrzasowego-na-podstawie-art-68-ust-4-i-7-i-art-96-ust-1-pkt-3-i-us/

6. European Resuscitation Council Guidelines 2025 – Paediatric Life Support:
https://www.erc.edu/media/03xnpjmj/gl2025-09-pls-e.pdf